ลำไส้อุดตัน

..พุชฌงค์    ทิมรัตน์

 

      

        เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยศัลยกรรม มีประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์                                                                    

ของผู้ป่วยที่มาโรงพยาบาลด้วยภาวะปวดท้องเฉียบพลัน     และเป็นโรคที่

ควรได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว มิฉะนั้น อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง

ได้

        สาเหตุที่พบบ่อยที่ทำให้เกิดลำไส้อุดตัน ได้แก่

         1. การเกิดพังผืดบีบรัดลำไส้    หลังจากการผ่าตัดในช่องท้องมักจะ

            เกิดเนื้อเยื่อพังผืดขึ้นในช่องท้อง แต่ส่วนใหญ่จะไม่เกิดปัญหามี

            เพียงผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาเนื้อเยื่อพังผืดบีบรัดลำไส้ อาจเกิด

            หลังการผ่าตัดภายในไม่กี่วันหรือหลายๆปี

         2. ไส้เลื่อน คือภาวะที่ลำไส้เลื่อนลงมาอยู่ในช่องที่ผิดปกติ  มักพบ

            บริเวณขาหนีบ สามารถทำให้เกิดภาวะลำไส้อุดตันได้  ถ้าลำไส้

            ไม่สามารถเลื่อนกลับขึ้นไปได้เอง

         3. เนื้องอกของลำไส้สามารถทำให้ลำไส้อุดตันได้  ถ้าก้อนมีขนาด

             ใหญ่พอที่จะอุดรูของลำไส้ได้

         4. ลำไส้กลืนกัน,  ลำไส้บิด  หรือลำไส้อักเสบ  เป็นสาเหตุที่พบได้

            น้อยที่ทำให้เกิดลำไส้อุดตัน

อาการที่เกิดกับผู้ป่วยที่มีปัญหาลำไส้อุดตันได้แก่

         1. ปวดท้อง ลักษณะอาการปวดท้องมักปวดเป็นพักๆ คือมีช่วง

             เวลาที่ปวดมากและช่วงเวลาที่คลายปวด

         2. อาเจียน ลักษณะของอาเจียน อาจเป็นอาหารปนกับน้ำดี  หรือ

            อาารที่มีกลิ่นของอุจจาระ แล้วแต่ระดับการอุดตันของลำไส้

         3. ไม่ถ่ายอุจจาระ  ถ้าการอุดตันเป็นเพียงบางส่วน อาจมีอุจจาระ

             ผ่านออกมาได้บ้าง แต่ถ้าการอุดตันสมบูรณ์ ผู้ป่วยจะไม่มี

             อุจจาระออกมาเลย

         4. ท้องอืด  ผู้ป่วยมักมีอาการท้องอืด  มากหรือน้อยแล้วแต่ระดับ

             การอุดตันของลำไส้

            การตรวจวินิจฉัยทำได้โดย

-          การตรวจร่างกายรวมทั้งการตรวจทางทวารหนัก

-          การเจาะเลือด ตรวจนับเม็ดเลือดขาวและเกลือแร่

-          การเอ็กซเรย์

การรักษาลำไส้อุดตันคือ

-          ให้น้ำเกลือเข้าทางหลอดเลือดดำ เพื่อทดแทนน้ำ และ

                    เกลือแร่

-          ใส่สายยางขนาดเล็กทางจมูกลงไปในกะเพาะอาหาร

                    เพื่อดูดลมและเศษอาหาร

-          ใส่สายสวนปัสสาวะเพื่อดูอัตราการไหลของปัสสาวะ

                    บ่งถึงการทดแทนน้ำที่เพียงพอ

-          งดอาหารทางปาก

ในผู้ป่วยที่มีลำไส้อุดตันบางส่วน  การให้การรักษาดังข้างต้นอาจ

      พอเพียง แต่ในผู้ป่วยที่อาการไม่ดีขึ้น หรือมีการอุดตันลำไส้แบบสมบูรณ์

     ผู้ป่วยต้องได้รับการผ่าตัดทันทีหลังจากที่ได้รับการ เตรียมร่างกายพร้อม

     แล้ว

         โดยสรุปความร้ายแรงของภาวะลำไส้อุดตัน ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ก่อ

ให้เกิดโรค แต่ถ้าผู้ป่วยมาพบแพทย์และได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีจะ

ลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงลงได้

 

 

(จากหนังสือ “สาระน่ารู้ทางศัลยกรรม” 50ปี รพ.ภูมิพลดุลยเดช พ.ศ.2542)